In de orthodoxe joodse gemeenschap is holebiseksualiteit is nog niet van alle taboes ontdaan, maar er beweegt iets. Yoni, een orthodox-joodse homojongen, is hoopvol.

Yoni (pseudoniem) had het als tiener erg moeilijk met zijn geaardheid en kon er nergens mee terecht. Hij kende geen andere homo’s en vond nergens relevante informatie. Thuis was het onderwerp taboe. Yoni zag zijn toekomst zwart in en liep met zelfmoordgedachten rond. Tot hij kennis maakte met gelijkgestemde jongeren en zijn leven drastisch veranderde. Hij durfde het zelfs te vertellen aan zijn familie. Een hele stap, maar verder dan dat gaat hij voorlopig niet. Toch wil Yoni joodse holebi’s laten zien dat ze niet alleen staan.


Hoe ben je begonnen aan de coming-out in je familie?
Ik leerde andere religieuze joodse homo’s kennen, waarvan er enkele goede vrienden werden. Mijn familie begon te merken dat ik een vriendenkring had waar ze niets van afwisten, die ik probeerde verborgen te houden. Ze begonnen zich vragen te stellen, zodat ik besloot het hen te vertellen.


Hoe reageerden ze?
Ze reageerden geschokt en er volgde een moeilijke tijd, vooral omdat het toekomstbeeld dat mijn ouders hadden aan flarden was geschoten. Mijn familie had het ook moeilijk met het idee dat er een homo in het gezin is. Na een paar maanden verminderden de emoties en werd alles terug zoals vroeger. Nu aanvaarden ze mijn geaardheid en steunen ze me voluit, maar homoseksualiteit blijft nog steeds een gevoelig onderwerp. Voor mij was het in ieder geval een grote opluchting dat ik na al die jaren eindelijk oprecht kon zijn met mijn familie.


Heb je je ondertussen ook bij vrienden geout?
Nee, ik vind dat niet nodig, zeker niet in mijn geval, waar dat verre gevolgen kan hebben. Mijn familie en ik zouden belaagd worden door roddels en vooroordelen als het zou uitlekken. Ik geloof trouwens niet dat mijn vrienden moeten weten tot wie ik me aangetrokken voel. Dat is gewoon niet relevant in een vriendschap.


Bestaat er informatie en steun voor joodse jongeren?
In de joodse gemeenschap in België is er een groot gebrek aan informatie en steun voor holebi-jongeren. De angst voor negatieve reacties zorgt ervoor dat de jongeren meestal met niemand durven pratenen in hun eentje moeten omgaan met hun moeilijke situatie. Dat was ook bij mij het geval.


Zou jij elke joodse tiener aanraden om over zijn twijfels te praten met zijn familie?
Ik zou joodse tieners aanraden om eerst te gaan praten met een vertrouwenspersoon of een professionele hulpverlener. Je kan er best voor zorgen dat je je goed in je vel voelt en jezelf aanvaardt, vooraleer je begint aan een coming-out in de familie. Die laatste stap is erg moeilijk, maar loont de moeite, want je geaardheid geheimhouden is geen pretje. Het is vooral belangrijk eraan te denken dat je familie van je houdt om wie je bent, wat je geaardeid ook is. Daarom kan je ervan uitgaan dat uiteindelijk alles goed zal komen, hoe onmogelijk heit ook lijkt.


Je zegt dat de modern-orthodoxe gemeenschap holebiseksualiteit als een probleem ziet dat verholpen kan worden. Wat zijn zoal de manieren om te ‘helpen’?
De jongeren worden meestal aangemoedigd om toch een traditionele familie te stichten en hun geaardheid aan de kant te zetten. Holebi’s zijn mensen als ieder ander en verdienen evenveel respect, maar homoseksuele daden worden afgekeurd. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt en holebi’s moeten zich maar ‘in bedwang houden’.


Een islamitische holebi merkte op dat bij‘westerse’ holebi’s de nadruk coming-out op ligt, terwijl in zijn cultuur vooral de zelfaanvaarding moeilijk is. Is dat in de joodse gemeenschap ook zo?
Het jodendom staat minder agressief tegenover homoseksualiteit dan de islam. Vooral de sociale druk en de veroordeling zijn problematisch, net als bij de christelijke gemeenschap. Maar die sociale druk heeft ook een weerslag op het zelfvertrouwen en de zelfaanvaarding. Ik geloof dat zelfaanvaaring uiteindelijk vooral een kwestie is van jezelf onder handen nemen en zeggen: “Ik ben wie ik ben, en daar ben ik blij om. Met wie daar een probleem mee heeft, wil ik niets te maken hebben.”


Hoe denk jij over verworven vrijheden als het holebihuwelijk?
Voor mij is het vanzelfsprekend dat holebi’s dezelfde rechten en plichten hebben als alle andere burgers. Daar hoort het burgerlijk huwelijk ook bij. Ik ben er trots op dat België het voortouw heeft genomen in die zaken.


Zal dat in Israël ooit kunnen, denk je?
Volgens recente peilingen vindt ongeveer tachtig procent van de Israëlische joden dat homoseksuele koppels het recht hebben te leven zoals zij dat willen. Israël erkent al homohuwelijken die in het buitenland gesloten zijn en sinds begin 2008 mogen holebi-koppels ook adopteren. Er is dus goede hoop en ik ben ervan overtuigd dat Israël zich vroeg of laat zal aansluiten bij de Europese landen.

Wendy Donckers
9/10/2008