Wie op de BLGP was heeft het ongetwijfeld gezien: de jeugdbewegingen prijkten met vlag en wimpel op de vrachtwagen van WJNH. De Tolero-actie heeft hen ongetwijfeld dichter bij elkaar gebracht, maar wat soms vergeten wordt is dat WJNH zelf ook een jeugdbeweging is. Tijd om eens te polsen hoe zij deze identiteit invullen…. We praten met Yves Tits, stafmedewerker Jongerengroepen en Vrijwilligersbeleid, en Iris de Caluwé, algemeen coördinator van WJNH.

Wel Jong Niet Hetero trekt de afgelopen jaren meer en meer de kaart van ‘jeugdbeweging’. Vanwaar die evolutie?
Iris: In 2002 werd WJNH erkend als landelijk jeugdwerk. Dat had een aantal consequenties. De nieuwe identiteit was enerzijds een go voor meer structurele continuïteit, financiële zekerheid en een zichtbare plaats binnen jeugdwerk. Anderzijds bracht dit een aantal ‘verplichtingen’ met zich mee. Een lang verhaal, ik ga het jullie besparen, maar kort: zorgen voor degelijkheid, opvolging en lange termijn visie, vertaald in doelstellingen en indicatoren. Niet dat dit nog niet aanwezig was, maar het moest aantoonbaar worden via een beheersovereenkomst. Een knap ploegje denkers gidste WJNH door dit uitdagend karweitje. Als belangrijke doelstelling werd geformuleerd dat WJNH de leefsituatie van holebi-jongeren in het jeugdwerk bekend zou maken. Een daaruit voortvloeiend engagement werd om in 2008 deel te nemen aan de Dag van de Jeugdbeweging. Maar… een jeugdbeweging ben je niet zomaar, daar hangen toch een aantal spelregels aan vast.

Wat betekent ‘jeugdbeweging zijn’ in praktijk voor Wel Jong Niet Hetero? Hoe vertaalt dit zich in het beleid?
Iris: Los van het ledenbestand, lokale groepen en een doorgroeimodel hebben is vooral het ‘voor en door principe’ een belangrijke peiler. Een jeugdbeweging kan maar bestaan dankzij het vrijwillige engagement van vele jongeren en dit zowel op lokaal als nationaal vlak. Dit is uiteraard het schot in de roos in de ziel van WJNH. Beleidsmatig vertaalt zich dit voornamelijk door inspraak, overleg, een vrijwilligersstructuur met gemandateerde organen. Ok, er zijn 4 beroepskrachten en die bieden enorm veel meerwaarde en ondersteuning, maar het is steeds ‘samen met’ en niet apart.

Er zijn jongeren die zich de vraag stellen waarom Wel Jong Niet Hetero een aparte jeugdbeweging moet zijn. Wordt WJNH ‘aanvaard’ als jeugdbeweging?
Iris: Aanvaard worden wij zeker en vast. Meer en meer worden wij aangesproken om onze input te geven, of onze publicaties te bezorgen. Ik neem ook deel aan het JOS-overleg. Dat is een overleg tussen de coördinatoren van Chiro, FOS, Jeugd Rode Kruis, JNM, KAJ, KLJ, KSJ-KSA-VKSJ en Scouts en Gidsen Vlaanderen. Doelstelling van dat overleg is maandelijkse afstemming rond alles wat beweegt binnen het jeugdwerk, en daar gemeenschappelijke krachtlijnen formuleren die zullen uitgedragen worden. Waarom we als aparte organisatie moeten blijven bestaan is nogal evident. Er is nog zoveel werk aan de winkel, ondanks alle verworven rechten. Holebi-aanvaarding, tolerantie… heel veel onderzoeken wijzen uit dat het ècht niet de goede kant op gaat, zeker niet onder jongeren. En het hoeft dan nog niet eens negatief bekeken te worden. Een spreekbuis voor jongeren, een gezicht voor die jongeren, een referentie, een veilig nest, een vrijetijdsbesteding, een ontplooiingskader, een vriendengroep, een contactpunt … gebundeld in een ‘aparte holebi-jeugdbeweging’, dat moet gewoon blijven bestaan! We zijn nog lang niet toe aan ‘opgaan’ in andere bewegingen, laat dat duidelijk zijn.

Waarom heeft WJNH eigenlijk besloten om te participeren aan de Dag van de jeugdbeweging?
Yves: De voorbije jaren werd duidelijk dat wij steeds meer evolueren van ‘welzijnsorganisatie’ naar ‘jeugdbeweging’. We benaderen het holebithema niet als een ‘probleem’ maar eerder als een hefboom om jongeren over heel Vlaanderen samen te brengen. In praktijk waren we dus al een tijdje ‘jeugdbeweging’ maar nu willen we ons ook meer als dusdanig tonen en organiseren. Deelname aan de ‘Dag van de Jeugdbeweging’ leek ons daarbij een logische eerste stap. Te meer omdat we zo ook de holebi-jongeren uit andere jeugdbewegingen een hart onder de riem steken en het thema ter sprake brengen onder heterojongeren.

Wat houdt de Dag van de Jeugdbeweging precies in?
Yves: Dit is een dag waarop alle leden en leiding van de verschillende jeugdbewegingen centraal staan. Via een provinciale ontbijtactie kunnen jongeren komen smullen en genieten van de talrijke randanimatie. In sommige provincies wordt daar zelfs een ‘Nacht van de Jeugdbeweging’ aan gekoppeld met uren fuifplezier. Daarnaast worden er her en der ook nog lokale acties georganiseerd. Op deze dag is het ook een traditie dat leden in hun bewegingskledij naar school gaan. WJNH heeft nog geen bewegingskledij maar je zal niet naast ons kunnen kijken. Voor zij die nu in paniek schieten: wees gerust, er komen geen roze uniformpjes. Kom maar kijken, 17 oktober.

Welke meerwaarde heeft Wel Jong Niet Hetero te bieden tussen de andere jeugdbewegingen?
Iris: Ah, dat vind ik een gemakkelijke vraag. Het ‘Vreemde Eend’ gehalte, de kleinschaligheid, de diversiteit, het activisme rond het thema, de helderheid rond waarom we bestaan… de kwaliteit die we met veel minder middelen en mensen toch bereiken… dààr kunnen anderen een puntje aan zuigen denk ik.

Gaat Wel Jong Niet Hetero ook meer werken rond algemenere jeugdthema’s?
Iris: Laat ons vooral vraaggericht werken, en bij onze doelgroep blijven aftoetsen wat er bij hen leeft. Maar we willen zeker zichtbaar aanwezig zijn binnen het jeugdwerk, en ons dus ook engageren om algemene thema’s mee onder de schouders te nemen. Alleen is het soms wat zoeken naar prioriteiten, want iedereen heeft een stevig takenpakket en is vaak overdag niet beschikbaar. Engagement in de bovenbouw is niet zo evident.

Doen jullie verder nog activiteiten samen met jeugdbewegingen?
Yves: zoals Iris reeds aanhaalde, zit zij mee in het nationale jeugdbewegingoverleg en zoekt van daaruit mee naar eventuele verdere samenwerking op projectbasis. We stimuleren onze lokale groepen ook meer en meer om binnen hun eigen stad of regio contacten te leggen met andere lokale jeugdbewegingen. De meerwaarde van die lokale contacten moeten we sterker naar voren brengen in de toekomst.

Hoe injecteren jullie het holebithema in andere jeugdbewegingen?
Yves: wij werken al jaren vormingen op maat uit voor het jeugdwerk rond het holebithema. Jaarlijks ontvangen we aanvragen van o.a. Chiro en Scouts. We willen dit vormingsaanbod in de nabije toekomst nog actiever bekend maken. De groei van WJNH maakt immers dat we hier nu een stevige pijler van kunnen maken. Naast het vormingsaanbod lanceerden we recent ook een publicatie: ‘Vreemde eend in de bijt?’. Deze brochure richt zich op jeugdwerkers en bevat achtergrondinformatie, tips, methodieken, … om rond het thema aan de slag te gaan en je werking holebivriendelijk te maken.

Slaat Vreemde Eend in de bijt aan?
Yves: De eerste reacties vanuit het jeugdwerk zijn alvast erg positief! De publicatie wordt vlot besteld en ook de digitale versie wordt veel gedownload op onze website (www.wjnh.be/jeugdwerk). Niet alleen de nationale organisaties zijn op de hoogte van ‘Vreemde eend in de bijt?’. Ook lokale jeugdbewegingen en jeugddiensten weten onze publicatie probleemloos te vinden en dat vinden we het allerbelangrijkste. Zij staan immers in de dagdagelijkse praktijk, de publicatie is 100% op maat van hen gemaakt. ‘Vreemde eend in de bijt?’ is nog maar twee maanden beschikbaar maar we mogen nu al spreken van een geslaagd concept!

Wat kunnen we de komende jaren nog aan toffe acties verwachten?
Yves: We hoeven zelfs zover nog niet te kijken: 2008 staat immers nog bol van nieuwigheden! Zo organiseren we op 13 september onze allereerste ‘Startdag’. Meteen ook een startschot voor ons ‘Jaarthema’ dat ook voor het eerst wordt uitgewerkt. Volledig in lijn met de Tolerocampagne draait het komende jaar rond ‘tolerantie’.

Gaat het goed met WJNH?
Iris: Oei, dat is een rare vraag. Laat me voor mezelf spreken: eeuh ja, dank u. Er staan nog tal van uitdagingen, analyses voor de boeg. Af en toe is er eens wat frustratie, wat me gezond lijkt in een vrijwilligersbeweging. Het scherpt de dynamiek aan, zolang het kan gekanaliseerd worden. Alleszins, we zijn begonnen aan de nieuwe beleidsnota waarin we in de spiegel durven kijken maar ook anticiperen op de toekomst en wat er op ons afkomt. Daaruit moeten we krachtlijnen filteren voor een frisse wind, waarin holebi-jongeren zich kunnen vinden en waar ze zich voor willen inzetten. Als we dit dan nog neerpennen in een puike, realistische en uitdagende beheersovereenkomst, zitten we op de ‘thalys naar Wonderland’.

IDC, 28/05/2008