In de homowereld wordt angstvallig de adem ingehouden voor hiv en aids. Maar ook hepatitis B is één van de meest verspreide soa’s bij homomannen. Peter, een dertiger, vertelt onder een fictieve naam over zijn ziekte. Na een bloedonderzoek was het voor hem even schrikken.

Peter: Na een periode van constant vermoeid zijn en niet echt weten waarom, heb ik mijn bloed laten controleren. Dat is nu bijna twee jaar geleden. Mijn huid was overgevoelig en ik kreeg last van jeuk. Toen mijn dokter vroeg om langs te komen voor een bloedonderzoek, brak het angstzweet me even uit. Iedere keer wanneer je je bloed laat testen, zit die ene gedachte toch nog altijd in je achterhoofd: oei, hiv. Zelfs als je van jezelf weet dat je veilig of niet veilig bezig bent. Maar uit het bloedonderzoek bleek dan dat ik hepatitis B had. Met de nodige uitleg van de dokter was ik meteen gekalmeerd. Ik zou vanzelfsprekend wel een paar mensen moeten inlichten. En dat was niet leuk, want er hangt een stempel van ‘soa' (seksueel overdraagbare aandoening) op.

Wat wist je vooraf over hepatitis B?
Helemaal niets, of toch heel weinig. Ik heb ooit gehoord dat een verre kameraad die ziekte had. Maar meestal wordt hepatitis gewoon gelinkt aan geelzucht, en dat is het dan. Als ik had geweten dat er een vaccin bestaat, dan had ik me laten vaccineren. Dat zou me een hoop geld en miserie bespaard hebben.

Vertel eens: wat is hepatitis B?
Hepatitis B is een virus dat vooral door seksueel contact wordt overgedragen. Het doet je lever ontsteken en is veel besmettelijker dan hiv. (Koorts, misselijkheid en vermoeidheid kunnen optreden. Ook een gele verkleuring van de ogen en de huid (geelzucht); nvdr). Voor negen op tien mensen die besmet raken, zijn er geen gevolgen. De ziekte doorloopt een cyclus van zes maanden, waarin ze zich ontwikkelt, een hoogtepunt krijgt en door je lichaam overwonnen wordt. Eenmaal dat gebeurd is, ben je immuun en kan je het niet meer opnieuw krijgen.

Bij één op tien echter, en ik was die ‘gelukzak’, kan het lichaam niets doen tegen het virus. Het blijft aanwezig en de leverontstekingen worden chronisch. Dan moet je een aangepaste behandeling krijgen naargelang de schade aan de lever en afhankelijk van hoe actief het virus is. Maar de hele tijd blijf je besmettelijk voor anderen. ’t Is niet omdat je medicatie neemt, dat de ziekte onmiddellijk verdwijnt. En ook, niet elk medicijn wordt terugbetaald, dus dat is een serieuze hap uit je budget.

Heeft de ziekte een effect op je dagelijks leven?
Ik voel er eigenlijk niets van, dat is het rare. (Bij 60% van de mensen die besmet raken met hepatitis B treden er helemaal geen symptomen op, nvdr). Het zit ook niet continu in mijn hoofd. Ik denk er wel elke dag een paar keer aan omdat ik stipt mijn medicatie moet nemen. Ik moet er ook voor zorgen dat ik mijn lever zoveel mogelijk spaar. Niet te vettig eten, geen alcohol drinken, of het toch heel erg beperken tot speciale gelegenheden. Als ik uitga en ik nóg maar eens een watertje of een cola moet bestellen, is het wel vervelend.

Weet je met zekerheid waar je het hebt opgelopen?
Nee, er zijn een paar pistes. Ik vermoed dat het komt door een saunabezoek of door anonieme seks denkende dat ik veilig was. Veel mensen denken: veilig vrijen, dat is anaal een condoom gebruiken en bij het pijpen geen sperma in de mond nemen. Maar ook pijpen zonder klaarkomen houdt risico in voor hepatitis b en andere soa’s. Mijn visie op veilig vrijen heeft een boost gekregen sindsdien.

Rust er een taboe op hepatitis B?
Ja en nee. Moest er geen taboe zijn, zou ik misschien geen moeite hebben om met naam en foto dit interview te geven. Alhoewel, ik zou toch niet graag hebben dat iedereen weet dat ik een soa heb. Want dan plakt men een bepaald etiket op je.
Een taboe in de betekenis dat er nooit over gesproken wordt, bestaat volgens mij niet. Vrienden spreken er over en vragen hoe het met mij gaat. Maar natuurlijk gaat niemand zomaar eens over hepatitis B beginnen te babbelen op café.

Moet er meer gesensibiliseerd worden rond hepatitis B?
Ik vind dat er meer op veilige seks mag worden gehamerd. Veilig vrijen is jammer genoeg weer een beetje van de oude stempel aan het worden. Ik denk dat er ook heel veel onwetendheid is. Iedereen weet dat er hiv bestaat en dat er een hele reeks soa’s bestaan, waarvan de meeste mensen er misschien een paar bij naam kennen. Maar volgens mij zijn er veel mensen die niet weten hoe besmettelijk hepatitis B is, en wat de gevolgen kunnen zijn. Hepatitis B kan op zich heel onschuldig verlopen. Als ik na twee of drie jaar behandeling genees zonder veel leverschade, dan heb ik geluk. Voor hetzelfde geld gebeurt dat niet en moet ik medicijn na medicijn nemen. Mijn lever kan dan ernstig aangetast worden met blijvende leverschade tot gevolg. Leverkanker of acuut leverfalen is een mogelijkheid. In het ergste geval is hepatitis B een dodelijke ziekte.

Hoe reageren mensen als je vertelt dat je hepatitis hebt?
Ze schrikken wel eventjes en vragen meer informatie. Maar ik heb eigenlijk geen enkele negatieve reactie gekregen. Mensen appreciëren het wel dat ik eerlijk ben. De meesten vinden het fijn dat ze in vertrouwen worden genomen, want het is niet iets dat ik tegen iedereen sta te vertellen.

Heb je je ex-vriendjes verwittigd?
Ja, zodat ze zich ook konden laten testen. Gelukkig heb ik het aan niemand doorgegeven. Ik heb ook de kring van mensen rondom mij verwittigd: sowieso mijn partner, maar ook ouders, broers en zussen. En mensen waar ik heel veel mee samenwerk. Iedereen van het gezin heeft zich laten vaccineren. Dan is er geen probleem meer als ik mij kwets of snijd.
Als single was het echter minder evident. Je kan twee houdingen aannemen als je iemand ontmoet. Ofwel zeg je het niet en denk je: ‘och ja, ik mijn plezier, want de kans op ernstige gevolgen is slechts 1 op 10’. Of je zegt: ‘nee, ik neem mijn verantwoordelijkheid en ik wil het aan niemand doorgeven.’ Ik heb voor de verantwoordelijkheid gekozen en natuurlijk krijg je dan heel vaak het deksel op de neus. Ga eens naar de sauna bijvoorbeeld, en als je eerlijk zegt: ‘we moeten voorzichtig zijn want ik heb hepatitis B’, dan is die ander zijn zin ook wel over. En dat is verstaanbaar natuurlijk.

Je hebt nu een vriend. Weet hij het?
Ja, ik heb het redelijk snel gezegd. Het klikte en ik wilde die jongen beter leren kennen. Hij heeft zich onmiddellijk laten vaccineren en we zijn heel voorzichtig. We weten wat we kunnen en mogen en daar wordt niet moeilijk over gedaan. Eens we de verschillende stappen van de vaccinaties doorlopen zullen hebben, zijn we safe. Dan kunnen we het ons wel eens permitteren om niet overal plastic over te trekken.

(GH)
3/04/2008

Bescherm jezelf tegen hepatitis in vier stappen:

1. Vraag je arts om je te vaccineren tegen hepatitis A en B. Laat je bloed testen. Sommige mensen zijn al immuun voor hepatitis en hebben geen vaccin nodig. Je kunt van de gelegenheid gebruik maken om je meteen ook te laten testen op andere soa’s.
2. Een week later krijg je het resultaat van de bloedtest. Als de test negatief is (en je dus niet immuun bent), krijg je het eerste vaccin.
3. Een maand later krijg je het tweede vaccin toegediend.
4. Nog eens vijf maanden later krijg je het derde en laatste vaccin. Vanaf dan ben je volledig beschermd tegen hepatitis A en B. (MS)

Goed om weten
In België wordt het vaccin niet terugbetaald. Drie vaccins plus de bloedtest en vier doktersvisites kosten je ongeveer 120 euro.
Als je je liever niet bij je vaste huisarts laat vaccineren, kies dan gewoon een andere.
Ben je hiv-positief? Wanneer je immuniteit laag is, zal het vaccin mogelijk niet werken. Laat die dus eerst nakijken. (MS)

Meer info? www.mannenseks.be